Spring Security – Bài 1-  Sử dụng cơ bản

Spring Security – Bảo vệ ứng dụng Spring Boot cơ bản

Mục tiêu

  • Hiểu cơ bản về Spring Security.
  • Nắm được các khái niệm cốt lõi của Spring Security: Authentication, Authorization, Filter Chain.
  • Cấu hình Spring Security cơ bản (in-memory authentication, form login).
  • Áp dụng bảo mật cho ứng dụng đã xây dựng ở các bài trước.
  • Thiết lập bảo mật bằng user/pass mặc định.
  • Tuỳ chỉnh user/pass và role trong ứng dụng Spring Boot.

Chú ý: Link full dự án, bạn đọc xem tại: https://github.com/maicuongtho/SOT383-Web2CLC/tree/main/DemoSecurity1

1. Spring Security là gì?

Spring Security là một framework bảo mật cung cấp:

  • Xác thực (Authentication): kiểm tra danh tính người dùng (username/password, token, OAuth2…)
    • Ai là người dùng? (đăng nhập)
  • Phân quyền (Authorization): kiểm soát quyền truy cập vào các tài nguyên (URL, method)
    • Người dùng được làm gì? (admin mới được xóa, user chỉ được xem)
  • Bảo vệ khỏi tấn công phổ biến: CSRF, Session Fixation, Clickjacking…

Cách hoạt động: Spring Security chạy như một chuỗi các bộ lọc (Filter Chain) chặn trước khi request đến Controller.

2. Các khái niệm cốt lõi

2.1. Authentication (Xác thực)

Là quá trình xác định “bạn là ai”. Thông thường:

  • Người dùng cung cấp username/password.
  • Hệ thống kiểm tra với nguồn dữ liệu (database, LDAP…).
  • Nếu đúng, tạo ra một Authentication object chứa thông tin người dùng.

2.2. Authorization (Phân quyền)

Sau khi xác thực, hệ thống quyết định “bạn được làm gì”. Ví dụ:

  • ROLE_ADMIN được xóa sản phẩm.
  • ROLE_USER chỉ được xem.

2.3. Principal

Là người dùng hiện tại đã đăng nhập. Trong Spring, thường là UserDetails object.

2.4. GrantedAuthority

Là quyền của người dùng (thường là các vai trò: ROLE_ADMIN, ROLE_USER)

3. Cấu hình Spring Security cơ bản

Chúng ta sẽ bắt đầu với một cấu hình đơn giản: dùng user cứng trong bộ nhớ (in-memory) và form login.

(1) Thêm dependency

Thêm dependency vào pom.xml:

<dependency>
    <groupId>org.springframework.boot</groupId>
    <artifactId>spring-boot-starter-security</artifactId>
</dependency>

(2). Chạy thử ứng dụng

Ngay sau khi thêm, ứng dụng của ta sẽ tự động được bảo vệ:

  • Mọi request đều yêu cầu xác thực.
  • Mặc định có một user có 
    • Username: user
    • Password: được in ra console khi khởi động.
  • Có form login mặc định.

Với Spring Security được thêm, tất cả endpoint (ví dụ /hello) sẽ bị yêu cầu đăng nhập.

Truy cập http://localhost:8080/hello, trình duyệt sẽ yêu cầu user/pass.

(3) Tuỳ chỉnh thông tin đăng nhập

Thêm vào application.properties để đặt user/pass cố định:

spring.security.user.name=admin
spring.security.user.password=123456

(4) Tạo controller để test

  • Tạo view hello.html
  • Tạo controller
@Controller
public class HelloController {
@GetMapping("/hello")
public String hello() {
return "hello";
}
}

4. Cấu hình Spring Security (Tùy chọn nâng cao)

Nếu muốn cấu hình phân quyền, hay mở một số endpoint, bạn có thể tạo class Tạo class SecurityConfig:

package ntu.maicuongtho.demobaomat.config;

import org.springframework.context.annotation.Bean;
import org.springframework.context.annotation.Configuration;
import org.springframework.security.config.annotation.web.builders.HttpSecurity;
import org.springframework.security.core.userdetails.User;
import org.springframework.security.core.userdetails.UserDetails;
import org.springframework.security.core.userdetails.UserDetailsService;
import org.springframework.security.provisioning.InMemoryUserDetailsManager;
import org.springframework.security.web.SecurityFilterChain;

@Configuration
public class SecurityConfig {

    @Bean
    public SecurityFilterChain filterChain(HttpSecurity http) throws Exception {
        http
            .authorizeHttpRequests(auth -> auth
                .requestMatchers("/public/**").permitAll()   // Cho phép không cần login
                .requestMatchers("/products/**").hasRole("USER") // Cần role USER
                .requestMatchers("/admin/**").hasRole("ADMIN")   // Cần role ADMIN
                .anyRequest().authenticated()                  // Các request còn lại cần auth
            )
            .formLogin(form -> form
                .loginPage("/login")          // Tùy chỉnh trang login
                .permitAll()                  // Cho phép ai cũng xem trang login
                .defaultSuccessUrl("/products", true)
            )
            .logout(logout -> logout
                .permitAll()
                .logoutSuccessUrl("/login?logout")
            );
        return http.build();
    }

    @Bean
    public UserDetailsService userDetailsService() {
        UserDetails user = User.withUsername("user")
                .password("{noop}123") // {noop} để không mã hóa (chỉ demo)
                .roles("USER")
                .build();

        UserDetails admin = User.withUsername("admin")
                .password("{noop}123456")
                .roles("ADMIN", "USER")
                .build();

        return new InMemoryUserDetailsManager(user, admin);
    }
}

Giải thích:

  • requestMatchers("/public/**").permitAll(): các URL bắt đầu bằng /public ai cũng truy cập được.
  • hasRole("USER"): chỉ user có role USER mới vào được.
  • formLogin: bật form login mặc định, có thể tùy chỉnh trang.
  • UserDetailsService: cung cấp danh sách user (ở đây dùng bộ nhớ).

Trang login tùy chỉnh

Tạo file login.html trong src/main/resources/templates:

<!DOCTYPE html>
<html xmlns:th="http://www.thymeleaf.org">
<head>
    <title>Đăng nhập</title>
</head>
<body>
    <h2>Đăng nhập</h2>
    <form th:action="@{/login}" method="post">
        <div>
            <label>Tên đăng nhập:</label>
            <input type="text" name="username"/>
        </div>
        <div>
            <label>Mật khẩu:</label>
            <input type="password" name="password"/>
        </div>
        <div th:if="${param.error}">
            <p style="color:red">Sai tên đăng nhập hoặc mật khẩu</p>
        </div>
        <button type="submit">Đăng nhập</button>
    </form>
</body>
</html>

Cập nhật SecurityConfig nếu muốn dùng trang này

.formLogin(form -> form
    .loginPage("/login")
    .permitAll()
)

Và thêm một controller để trả về view:

@Controller
public class LoginController {
    @GetMapping("/login")
    public String login() {
        return "login";
    }
}

5. Ví dụ Áp dụng cho ứng dụng quản lý sản phẩm

Giả sử ta muốn:

  • Ai cũng có thể xem danh sách sản phẩm (GET /products).
  • Chỉ admin mới được thêm, sửa, xóa.

Sửa lại SecurityConfig:

@Bean
public SecurityFilterChain filterChain(HttpSecurity http) throws Exception {
    http
        .authorizeHttpRequests(auth -> auth
            .requestMatchers("/products/new", "/products/edit/**", "/products/delete/**").hasRole("ADMIN")
            .requestMatchers("/products/**").hasAnyRole("USER", "ADMIN")
            .requestMatchers("/", "/public/**").permitAll()
            .anyRequest().authenticated()
        )
        .formLogin(form -> form
            .loginPage("/login")
            .permitAll()
            .defaultSuccessUrl("/products", true)
        )
        .logout(logout -> logout.permitAll());
    return http.build();
}

6. Xử lý mật khẩu an toàn với BCrypt

Trong ví dụ trên, chúng ta dùng {noop} để không mã hóa. Thực tế, bạn nên mã hóa mật khẩu bằng BCrypt.

6.1. Cấu hình PasswordEncoder

@Bean
public PasswordEncoder passwordEncoder() {
    return new BCryptPasswordEncoder();
}

6.2. Tạo user với mật khẩu đã mã hóa

@Bean
public UserDetailsService userDetailsService(PasswordEncoder encoder) {
    UserDetails user = User.withUsername("user")
            .password(encoder.encode("123"))
            .roles("USER")
            .build();

    UserDetails admin = User.withUsername("admin")
            .password(encoder.encode("admin"))
            .roles("ADMIN", "USER")
            .build();

    return new InMemoryUserDetailsManager(user, admin);
}

7. Kiểm thử

  1. Chạy ứng dụng.
  2. Truy cập /products -> chuyển hướng sang /login.
  3. Đăng nhập với user/123 -> xem được danh sách.
  4. Thử truy cập /products/new (thêm sản phẩm) -> sẽ bị từ chối vì user không có role ADMIN.
  5. Đăng xuất, đăng nhập với admin/admin -> có thể thêm sửa xóa.

8. Tổng kết

  • Spring Security cung cấp bảo mật toàn diện cho ứng dụng.
  • Cấu hình cơ bản với HttpSecurity và UserDetailsService.
  • Phân quyền dựa trên URL và vai trò (role).
  • Luôn mã hóa mật khẩu trong thực tế (BCrypt).

9. Bài tập

  1. Thêm trang đăng ký (registration) với mật khẩu được mã hóa.
  2. Tạo một controller /admin chỉ cho phép admin truy cập.
  3. Tích hợp vào ứng dụng quản lý sản phẩm: cho phép user xem, admin sửa/xóa.

Kết luận

  • Spring Security bảo vệ ứng dụng của bạn một cách tự động và mạnh mẽ.
  • Dễ dàng cấu hình thông tin đăng nhập và phân quyền.
  • Có thể mở rộng để dùng JWT, OAuth2, hoặc tích hợp với cơ sở dữ liệu.

Comments are closed.